![Image](https://fbcdn-sphotos-c-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash3/561568_455466394498037_1207900843_n.jpg)
ტობის ჩანჩქერი და არსენ ოქროჯანაშვილის სახელობის (ტობის II) მღვიმე.
მდებარეობს მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ასხის კარსტული პლატოს სამხრეთ ნაწილში, მდ. აბაშის მარცხენა შენაკადის- ტობას სათავის მიდამოები. აბსოლიტური სიმაღლე 750 მ. არსენ ოქროჯანაშვილის სახელბის მღვიმიდან, რომლის ჯამური სიგრძე 1300 მ-ს შეადგენს, გამოედინება კარსტული მდინარე, რომელიც 234 მ სიმაღლის ჩანჩქერს აჩენს. ჩანჩქერი სამ ძირითად საფეხურად არის წარმოდგენილი საიდანაც უდიდესის სიმაღლე 100 მ-ს აჭარბებს. თავად მღვიმე რამდენიმე დარბაზისგან შედგება, სადაც გვხვდება - სტალაქტიდები, სტალაგმიტები, სვეტები; მღვიმეს საკმაოდ ფართო შესასვლელი გააჩნია, ჭერის სიმაღლე მერყეობს 8-30 მ ფარგლებში. მღვიმე რამდენიმე განშტოებისგან შედგება რომლის ძირითადი შტო 850 მეტრზე იკეტება სიფონური ტბით (150 მ2). ჰაერის ტემპერატურა საშუალოდ - 13 გრადუსს შეადგენს ცელსიუსით. ჩანჩქერთან და მღვიმესთან ახლოს მისვლა შესაძლებელია სოფ. ბალდიდან მიმავალი, მარკირებული ტურისტული ბილიკით (მანძილი 4-5 კმ). უშუალოდ მღვიმე ძნელად მისადგომია და სპეციალური აღჭურვილობის გარეშე ასვლა არ არის რეკომენდირებული, ხოლო მასში სამოგზაუროდ საჭიოა რეზინის ნავი. მიმდებარე ტერიტორიაზე გარდა აღნიშნულისა სხვა რამდენიმე მღვიმე და ჩანჩქერია, რაც კომპლექსში ეკოტურიზმის განვითარებისთვის ძალზედ ხელსაყრელ პირობებს ქმნის.
![Image](https://fbcdn-sphotos-g-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash3/1505017_674429789268362_1737689338_n.jpg)
ინწრას ჩანჩქერი თავისი სილამაზით ერთ-ერთი გამორჩეული ბუნებრივი ღირსშესანიშნაობაა. იგი სამეგრელოში წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ყვირას მასივის სამხრეთ პერიფერიაზე, სოფ. ჩქვალერიდან 3.7 კმ დაშორებით, მდ. ინწრაზე მდებარეობს. ჩანჩქერი ინწრას მღვიმიდან გამოედინება და 26 მ სიმაღლის წყალვარდნილს ქმნის. თავად მღვიმე გამომუშავებულია ქვედაცარცულ ასაკის მასიურ კირქვებში, სადაც მღვიმური ნაღვენთი ფორმებიდან სტალაქტიდები, სტალაგმიტები და ჰელექტიდები გვხვდება. ინწრას ჩანჩქერთან და მღვიმესთან მისვლა შესაძლებელია სოფელ ჩქვალერიდან მიმავალი საფეხმავლო ბილიკით - მანძილი 3.7 კმ, საჭირო დრო 2 სთ.
![Image](https://fbcdn-sphotos-a-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash3/1459994_673738629337478_1750042711_n.jpg)
კლიჩის ჩანჩქერი საქართველოს ერთ-ერთი უდიდესი ჩანჩქერია. იგი აფხაზეთში მდებარებს, მდინარე კლიჩის ხეობაში (მდ. ღვანდრას შენაკადი), სოხუმის სამხედრო გზასთან ახლოს. სამწუხაროდ შექმილი რეალობიდან გამომდინარე კლიჩის ჩანჩქერის ამსახველი ფოტოები ძალზედ მცირე რაოდენობით მოიპევება. მოცემული ფოტოებიც ინტერნეტში მოძიებული სხვადასხვა წყაროებიდან არის წარმოდგენილი.
![Image](https://fbcdn-sphotos-c-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash2/308012_527120647332611_996001167_n.jpg)
მოთენას კარსტული მღვიმე, შუა საუკუნეეებში შესასვლელი ამაოაშენეს დამღვიმემ თავდაცვითი ფუნქცია შეიძინა. მისი სიგრძე დაახლოებით 300 მეტრია და მთავრდება სიფონური ტბით. მდებარეობს სამეგრელოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფ.პირველ ბალდაში. სოფლიდან ღვიმემდე მიდის 0.5 კმ მარკირებული ბილიკი — Martvili-ში
![Image](https://fbcdn-sphotos-a-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash3/529252_524277050950304_1095595453_n.jpg)
საწურბლიას მღვიმე.
მღვიმე მდებარეობს იმერეთში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, სოფ. ყუმისთავის ტერიტორიაზე, მდ. სემის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 270 მ სიმაღლეზე. მღვიმის ჩასასვლელი მდებარეობს ადგილობრივი მცხოვრების საკარმიდამო ნაკვეთის ტერიტორიაზე. ჩასასვლელიდან მიუყვებით საკმაოდ დიდ დარბაზში ჩამავალ ბეტონის კიბეებს, რომელიც საბჭოთა პერიოდში აიქნა გაკეთებული. დარბაზი გამოირჩევა მღვიმური ფორმებით, გვხვდება სტალაქტიტები, სტალაგმიტები და გრანდიოზული ტრავერტინი. აღსანიშნავია, რომ მღვიმე მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ძეგლია, იგი წარსულში ადამიანის თავშესაფარს წარმოადგენდა, რასაც მოწმობს აქ აღმოჩენილია სხვადსხვა დანიშნულების ქვის და კაჟის იარაღები. მღვიმე ადვილი გასავლელია, დასთვალიერებლად საჭიროა 1 საათი. საწურბლიას მღვიმეს სახელმწიფოს მიერ ”ბუნების ძეგლის” სტატუსი აქვს მინიჭებული.
![Image](https://fbcdn-sphotos-d-a.akamaihd.net/hphotos-ak-prn1/259969_487958574582152_71251954_n.jpg)
ნამარხი ტყე (”გოდერძის ფლორა” ) - აჭარისა და სამცხის საზღვარზე, მდინარე ძინძეს ხეობაში, გოდერძის უღელტეხილის შემოგარენში (არსიანის ქედი), ზღვის დონიდან 1600-2100 მ სიმაღლეზე გაშიშვლებია ე.წ. გოდერძის ვულკანოგენური წყება, რომელიც დიდძალ მცენარეულ ნაშთებს შეიცავს, რაც მოწმობს ვულკანური ამოფრქვევის დროს ამ ადგილას ტყის არსებობაზე.
“გოდერძის ფლორა” შედგენილია ტროპიკული და ზომიერი ჰავისთვის დამახასიათებელი მცენარეების ნარევით (მარადმწვანე და ფოთოლცვენადი სახეობებით). აქ ნაპოვნია პალმები, მაგნოლიები, დაფნები, არყი, რცხილა, წიფლისებრნი და სხვ. გოდერძის ფლორის ასაკს ქვედაპლიოცენურად განსაზღვრავენ. მცენარეული ნაშთები გამოსახულია ხეების გაქვავებული და ნახევრად გაქვავებული ღეროებით და ფოთლების ანაბეჭდებით, რომლებიც მოქცეულია ნაცრისფერ ვულკანურ ტუფში. ზოგიერთი ხე ვერტიკალურ მდგომარეობაშია დამარხული, ზოგიც წაქცეულია. გოდერძის ნამარხ ტყეს დიდი მეცნიერული ღირებულება გააჩნია, რის გამოც მკაცრ დაცვას მოითხოვს. აღნიშნულ ბუნების ძეგლს სახელმწიფოს მხრიდან ამჟამად ოფიციალური რაიმე სტატუსი არ გააჩნია.